PLA, PETG, PLA-CF czy ASA – jaki filament wybrać?

To, z jakiego filamentu drukujesz, ma realny wpływ na efekty – od wyglądu po trwałość modelu. Jedne materiały świetnie nadają się do dekoracji, a inne lepiej sprawdzają się podczas tworzenia elementów użytkowych. Nie masz pewności, które tworzywo wybrać do projektu? Ten poradnik jest dla Ciebie! Poznaj najpopularniejsze rodzaje filamentów i ich zastosowania.

Czym różnią się filamenty i dlaczego nie ma jednego “najlepszego”?

Choć na pierwszy rzut oka filamenty wyglądają podobnie, ich właściwości mocno się różnią. To właśnie materiał decyduje o tym, czy wydruk będzie tylko ładny, czy również sztywny, wytrzymały lub odporny na warunki zewnętrzne.

Nie ma jednego tworzywa, które nada się do wszystkiego. Wybór powinien więc zależeć od kilku kwestii:

• Do czego ma służyć model – inne wymagania ma figurka dekoracyjna, a inne uchwyt na telefon czy element montowany w ogrodzie.
• W jakich warunkach będzie używany – poszczególne materiały charakteryzują się różnym poziomem odporności na wysokie temperatury, słońce, wilgoć czy naprężenia mechaniczne.
• Jak duże masz doświadczenie – niektóre materiały bardziej wybaczają błędy, a inne wymagają większej wiedzy i kontroli nad ustawieniami drukarki.
• Na czym najbardziej Ci zależy – estetyka? Wytrzymałość? Sztywność? Elastyczność? Każdy materiał ma swoje mocniejsze i słabsze strony.

W kolejnych sekcjach artykułu przyjrzymy się najpopularniejszym rodzajom filamentów – przedstawimy ich właściwości i zastosowania.

Filament PLA – uniwersalny wybór na start

PLA to najczęściej wybierany filament na początek – i nie bez powodu. Jest łatwy w druku, stabilny i bardzo „wybaczający”, dzięki czemu pozwala spokojnie nauczyć się podstaw bez walki z ustawieniami.

Co wyróżnia PLA?

• Łatwość drukowania – PLA nie wymaga zamkniętej komory ani bardzo wysokich temperatur. Dobrze trzyma się stołu i rzadko sprawia problemy z odkształcaniem.
• Estetyczne wykończenie – wydruki z PLA są gładkie, mają ładne warstwy i dobrze oddają detale.
• Szeroki wybór kolorów i efektów – od klasycznych kolorów po różne rodzaje wykończenia (na przykład mat, brokat albo metaliczny połysk).
• Przyjemna praca – PLA nie wydziela intensywnych zapachów i jest łatwy w użyciu.

Ze względu na te właściwości PLA doskonale nadaje się do tworzenia figurek i dekoracji, elementów edukacyjnych, prototypów, zabawek, przedmiotów do użytku domowego i akcesoriów. To również idealny materiał do nauki, testów i projektów, w których najważniejszy jest wygląd i łatwość realizacji. Dostępne w ofercie filamenty marmurowe (na przykład PLA Marble), metaliczne (na przykład PLA Bronze) czy brokatowe (na przykład PLA Galaxy) umożliwiają tworzenie niebanalnych, przyciągających uwagę modeli.

O czym warto pamiętać? PLA nie lubi wysokich temperatur – pozostawiony w nasłonecznionym miejscu lub w nagrzanym samochodzie może się odkształcić. Z czasem staje się też bardziej kruchy, dlatego nie jest najlepszym wyborem do części, które będą bardzo obciążone mechanicznie.

Filament PLA-CF – sztywny i wytrzymały

PLA-CF to odmiana klasycznego PLA wzbogacona o włókno węglowe. Dzięki temu materiał zyskuje zupełnie inny charakter – jest znacznie bardziej sztywny i wytrzymały. Korzystanie z niego wymaga jednak nieco większej kontroli nad ustawieniami drukarki.

Co daje dodatek włókna węglowego?

• Większa sztywność i stabilność wymiarowa – modele z PLA-CF są mniej podatne na odkształcenia i lepiej radzą sobie z obciążeniem mechanicznym.
• Matowe wykończenie – wydruki z PLA-CF mają bardziej matową powierzchnię, a linie warstw są mniej widoczne.
• Lepsza kontrola nad detalami – PLA-CF dobrze sprawdza się w wydrukach, które wymagają precyzji.

Wszystko to sprawia, że filament PLA-CF doskonale nadaje się do drukowania elementów konstrukcyjnych, ramek, uchwytów, wsporników, prototypów technicznych czy obudów. Sprawdzi się wszędzie tam, gdzie modele muszą być wytrzymałe, a jednocześnie lekkie i estetyczne.

Na co warto zwrócić uwagę? PLA-CF jest mniej „wybaczający” niż klasyczne PLA. Wymaga lepiej dobranych ustawień, stabilnej pracy drukarki oraz dyszy odpornej na ścieranie (włókno węglowe jest materiałem abrazyjnym i może szybciej zużywać standardowe dysze).
Dlatego, choć nadal jest to filament stosunkowo prosty w obsłudze, wymaga już nieco większej świadomości procesu.

Filament PETG – trwałość i łatwość druku

PETG jest często wybierany przez osoby, które potrzebują czegoś bardziej wytrzymałego niż PLA, ale nie chcą wchodzić w wymagające filamenty techniczne. Łączy stosunkowo łatwy druk z dobrą odpornością na uszkodzenia, wilgoć i codzienne użytkowanie.

Co wyróżnia PETG?

• Większa wytrzymałość mechaniczna niż PLA – PETG jest mniej kruchy, bardziej elastyczny i lepiej znosi nacisk czy uderzenia.
• Odporność na wilgoć i warunki zewnętrzne – filament PETG świetnie radzi sobie w bardziej wymagających środowiskach.
• Dobra równowaga między trwałością a łatwością druku – PETG nadal jest stosunkowo prosty w druku, choć wymaga już nieco większej kontroli ustawień.

Dzięki tym właściwościom filament PETG idealnie nadaje się do tworzenia elementów użytkowych i funkcjonalnych, uchwytów, klipsów, pojemników, części warsztatowych, osłon i komponentów narażonych na kontakt z wilgocią. To materiał, który dobrze odnajdzie się w domowych i profesjonalnych zastosowaniach, gdzie PLA mógłby okazać się zbyt delikatny.

O czym warto pamiętać podczas korzystania z PETG? Materiał ten ma tendencję do lekkiego „ciągnięcia się” podczas druku, co może skutkować nitkowaniem. Dodatkowo potrzebuje wyższych temperatur dyszy i stołu niż PLA (około 250°C). Nie jest to duży problem, ale wymaga odpowiedniego dobrania retrakcji, dobrej wentylacji, stabilności i nieco cierpliwości przy pierwszych wydrukach.

Filament ASA – do zadań specjalnych

ASA to filament stworzony z myślą o wydrukach, które mają sprawdzać się nie tylko w domu, ale też na zewnątrz. Świetnie radzi sobie ze słońcem, wilgocią, deszczem i zmiennymi temperaturami. Jest znacznie trwalszy niż PLA czy PETG i nadaje się do stosowania w trudnych warunkach. To dobry wybór wszędzie tam, gdzie liczy się odporność i długowieczność modelu.

Co wyróżnia filament ASA?

• Wysoka odporność na promieniowanie UV – ASA nie żółknie i nie degraduje się pod wpływem słońca tak szybko, jak inne filamenty.
• Odporność na zmienne warunki atmosferyczne – deszcz, wiatr, wilgoć czy wahania temperatur nie stanowią dla niego większego problemu.
• Stabilność wymiarowa – wydruki z ASA zachowują swój kształt nawet przy dłuższym użytkowaniu na zewnątrz.
• Wytrzymałość mechaniczna – ASA wyróżnia się dużą sztywnością, trwałością i odpornością na uderzenia.

Te właściwości sprawiają, że filament ASA jest idealnym wyborem do drukowania elementów montowanych na zewnątrz, obudów i osłon narażonych na działanie słońca, części używanych w ogrodzie, na balkonie czy tarasie, a także komponentów przeznaczonych do pracy pod dużymi obciążeniami i w trudnych warunkach. To materiał, który stosuje się wtedy, gdy PLA i PETG przestają być wystarczające.

O czym warto pamiętać? ASA jest nieco trudniejszy w druku niż PLA i PETG. Wymaga wyższych temperatur i ma tendencję do odkształcania się, co można wyeliminować, drukując w zamkniętej drukarce (takiej jak na przykład ELEGOO Centauri Carbon).

PLA, PLA-CF, PETG, ASA – krótkie porównanie

Każdy z wyżej opisanych filamentów ma swoje właściwości i mocne strony. Aby ułatwić Ci zrozumienie najważniejszych różnic między nimi, przygotowaliśmy krótką tabelę porównawczą:

PLA to najbardziej przyjazny materiał na start i idealna podstawa do nauki. PETG będzie dobrym wyborem, jeśli zależy Ci na większej trwałości i funkcjonalności, a ASA sprawdzi się w profesjonalnych zastosowaniach – wszędzie tam, gdzie model ma być używany w trudnych, wymagających warunkach, również na zewnątrz. Z kolei PLA-CF to opcja dla osób, które chcą tworzyć bardziej techniczne, sztywne wydruki, ale zależy im na stosunkowo prostej obsłudze.

Jaki filament wybrać do konkretnych zastosowań?

Skoro wiesz już, czym różnią się poszczególne materiały, pora przełożyć to na praktykę. Poniżej znajdziesz proste wskazówki, które pomogą Ci szybko dopasować filament do rodzaju projektu.

• Do dekoracji, figurek i domowych akcesoriów – w tego typu zastosowaniach najlepiej sprawdzi się PLA. To idealny wybór wszędzie tam, gdzie liczą się szczegóły, estetyka i łatwość druku. Sprawdzi się przy tworzeniu elementów, które nie będą narażone na wysoką temperaturę ani duże obciążenia.
• Do projektów wymagających większej sztywności – w takich przypadkach warto stawiać na PLA-CF. Dzięki zastosowaniu włókna węglowego materiał ten mniej się ugina i lepiej trzyma kształt, co sprawdza się przy elementach konstrukcyjnych. Dodatkowym atutem jest matowe wykończenie, które nadaje wydrukom nowoczesny charakter.
• Do elementów użytkowych – do takich zadań świetnie nada się PETG, który jest mniej kruchy niż PLA i lepiej znosi wilgoć, nacisk czy uderzenia. Dobrze sprawdzi się przy uchwytach, pojemnikach czy regularnie używanych częściach.
• Do stosowania na zewnątrz i w wymagających warunkach – w takich sytuacjach najlepiej odnajdzie się filament ASA. To najbezpieczniejszy wybór, jeśli wydruk ma trafić do ogrodu lub na balkon. Sprawdzi się także w przypadku elementów narażonych na duże obciążenia.

Wybór filamentu to kwestia najlepszego dopasowania materiału do konkretnego zastosowania. Jeśli już wiesz, czego oczekujesz od swoich wydruków, będzie Ci łatwiej świadomie dobrać tworzywo i uniknąć rozczarowań. Masz już w planach jakiś projekt? Sprawdź ofertę filamentów w sklepie ELEGOO i zrealizuj swój pomysł!